Knelpunten durven benoemen, zonder naar elkaar te wijzen 

MPower in Utrecht is één van de 15 deelnemende renovatieprojecten aan leerlab 2 van het Innovatie Programma Onderwijshuisvesting (IPOHV). Samen ontdekken we in dit leerlab of het werken met standaarden tot de gewenste proces- en productinnovatie gaat leiden. Met praktijkonderwijs en vmbo is MPower dé school voor doeners in Utrecht. De aanwezigheid van een inpandig en voor de hele buurt toegankelijk restaurant, een fietsenmaker, kledingatelier, tweedehands winkel en stoffeerder maken van MPower meer dan een school. Tegelijkertijd draagt de locatie de last van verouderde installaties en energielabel F. Bovendien willen we de school sterker verbinden met de wijk, met oog voor een veilige en vertrouwde leeromgeving voor onze leerlingen. Verder dateert het gebouw uit de jaren ’80; het is er te koud óf te warm. Daarom biedt MPower een waardevolle casus voor innovaties, ook voor andere scholen met een vergelijkbare opgave. 

Denktips en winstpunten 

Met ruim twintig aanwezigen ging het gesprek meteen de diepte in. Knelpunten werden benoemd, dilemma’s herkend en vragen opgeworpen. Er werd positief meegedacht en eerlijk gereflecteerd, zonder naar elkaar te wijzen. Dat leverde waardevolle overwegingen op en vragen die je jezelf kunt stellen, om vertraging of vergissing te voorkomen en vooral om te leren. Met als doel sneller en kostenefficiënter betere scholen te bouwen. 

1. Waarom is iets niet op tijd gelukt? 

Hoe strak je ook bent op het proces en de realisatie van mijlpalen, vertraging ligt op de loer. Het bezwaar van één omwonende kan zomaar twee jaar vertraging opleveren. Een oppervlakkige constatering van het waarom van vertraging levert vaak geen compleet beeld en heeft een beperkt leereffect. Wat kan onderliggend een rol hebben gespeeld en hoe kunnen we dit beter doen? In het geval van participatie blijkt timing essentieel. Te laat is niet goed, maar te vroeg ook niet.  

2. Zie ik de totale context? 

Een gebouw staat niet op zichzelf. De context, de gehele situatie, inclusief voorzieningen en -demografische- opbouw van de wijk kunnen van belang zijn. Zowel voor het gebruik van de ruimte als de tijdsplanning en de wensen van betrokkenen. Inzicht in het totaal voorkomt verrassingen of vergissingen. 

3. Wat is de rol van de cultuur binnen mijn eigen organisatie? 

Iedere sector of organisatie kent zijn eigen patronen, die niet altijd helpend zijn als het gaat om innoveren. We vragen onze projecten innovatief te denken en te doen, maar wat is ervoor nodig om samen een innovatief team te zijn? Ook als opdrachtgevers, belangenvertegenwoordigers en programmabureau. Hoe ga je om met personen die hier moeite mee hebben of de hakken in het zand zetten? Een innovatieve mindset is niet statisch; je moet eraan blijven werken. 

4. Hoe ga ik om met de systeemwereld? 

Het systeem werkt niet altijd mee zoals je dat het liefst zou zien. Hoe lastig dat soms ook is, dit kan en zal niet zomaar veranderen. Het vraagt ieders aandacht wat hierin gaat werken en hoe je je tot de systeemwereld verhoudt. 

Als antwoord op de verschillende vragen lijkt het toverwoord reflectie. In de brede zin, tijdig en herhaaldelijk. Tegelijkertijd merkt MPower nu al de positieve effecten van leerlab 2. Ook al is het leerlab pas vier maanden van start en is het wat MPower betreft nog te vroeg om praktische details van de renovatie of de winst en inzichten van het proces te delen. Wat zijn deze eerste winstpunten? 

De winst van: 

1. Tijdsbesparing 

Terwijl in het eerste kwartaal de innovatieve mindset centraal stond, is dat dit kwartaal het generieke Programma van Eisen (PvE). Een goed PvE is ook voor volgende projecten bruikbaar. Het is voldoende om over bepaalde thema’s één keer goed na te denken. Bijvoorbeeld over hoe je een toiletgroep zo inricht, dat privacy en veiligheid gewaarborgd zijn. Daarom gaat Mpower enthousiast aan de slag met het generiek PvE waarin de eisen en ambities van het programma zijn verwerkt. 

2. Keuzewijsheid 

In het leerlab word je gedwongen tot het maken van toekomstbestendige keuzes. En deze te onderbouwen. Is een tijdelijke interventie wel zo rendabel? Of is het beter te investeren voor de lange termijn? Wat zijn de mogelijkheden? De juiste keuzes maak je op het juiste moment. 

3. Uitwisseling 

In het leerlab heb je geregeld contact met de andere deelnemers. Dit contact kun je extra opzoeken en benutten. Je kunt sparren met soortgenoten, contacten uitwisselen en zinnige informatie delen, ook over andere onderwerpen. Met alle voordelen van dien. 

Ondanks deze winstpunten weten we dat het speelveld veel betrokken partijen kent, complex is en weerbarstig. Daarom maken we in de leerlabs van het IPOHV knelpunten inzichtelijk, zien we wat er gedaan is en wat het effect daarvan is. En dat maken we deelbaar. Hoewel we nog aan het begin staan, zal steeds meer kruisbestuiving tussen de drie leerlabs plaatsvinden. En tussen verschillende betrokken partijen. We nemen de buitenwereld mee in onze bevindingen en daarbij helpt een gesprek als dit enorm bij. Kritisch constructief en in een sfeer van grote wederzijdse betrokkenheid.  

Hand in hand 

Voor ieder geldt dat we door heel wat hoepels moeten springen en drempels te nemen hebben. Maar de urgentie van onze grote gemene deler is volstrekt duidelijk. We delen de intentie om bij te dragen aan betere scholen, betere leer- en werkomgevingen en dus aan betere leerprestaties. Een groot en maatschappelijk betekenisvol goed! Al hebben we nu (nog) niet op alle vragen de juiste antwoorden, de allergrootste winst is nu al dat we het proces hand in hand doorlopen en uitdagingen durven benoemen. En aangaan. Dank aan alle aanwezigen voor hun waardevolle bijdrage!