Best

Duurzaam en biobased bouwen op z’n Best

Onderwijshuisvesting gaat niet puur en alleen over een schoolgebouw. Een pand kleurt een wijk. Het laat zien waar onderwijs, kinderopvang, gemeente én bewoners voor staan. Zo ademt Kindcentrum Op 't Erf in Best innovatie, duurzaamheid en een uitgesproken lokale signatuur. Met de juiste mensen en middelen is veel mogelijk!

In het Brabantse Best verrijst een omvangrijke, groene woonwijk: Aarlesche Erven. Dichtbij zowel stad als natuur, is het een nieuwbouwplan met grote potentie. Voor het realiseren van een nieuw integraal kindcentrum hebben de Stichting Best Onderwijs en Korein Kinderopvang de handen ineengeslagen. In bouwteamverband bestaande uit onder andere een aannemer, architectenbureau, bouwmanagement- en elektrotechnisch installatiebureau is een bijzonder kindcentrum gerealiseerd. Met een stuk fruit in plaats van een plastic beker (minder afval) werd in april 2024 geproost op de start van de bouw. In mei 2025 opende Kindcentrum Op ’t Erf officieel haar deuren voor kinderen en hun ouders.

Biobased bouwen

De ambitie was het realiseren van een duurzaam pand, dat een positieve impact heeft op het welzijn van leerling en leraar. En dus op leerprestaties. Bovendien diende het project aan te sluiten op de groeiende maatschappelijke behoefte aan circulaire en gezonde bouw. Biobased bouwen is een duurzame bouwmethode, waarbij gebruik wordt gemaakt van hernieuwbare, natuurlijke materialen zoals hout, hennep en stro. Het doel van deze methode is het minimaliseren van de ecologische voetafdruk. Dit duurzame gedachtegoed heeft in het geval van Op 't Erf een unieke, lokale invulling gekregen.

Populieren

Het gebouw is grotendeels opgetrokken uit populierenhout, afkomstig uit de lokale omgeving. Deze specifieke keuze komt voort uit de geschiedenis van Best. In de 18e eeuw namelijk, toen Best nog een kleine plattelandsgemeenschap was, verdienden de plaatselijke keuterboeren in de winter een centje bij door van populierenhout klompen te maken. Anno 2025 betekent de materiaalkeuze voor Op 't Erf niet alleen een minimalisering van de ecologische voetafdruk, maar is het ook een stimulans voor de lokale economie. De populieren voor het gebouw zijn zo'n anderhalf jaar voor de start van de bouw van het pand gekapt. Het hout is gedroogd en vervolgens in de school verwerkt.

Slimme stroom

Naast duurzame bouwmaterialen zijn ook de elektriciteitsvoorzieningen zorgvuldig doordacht. Ter voorkoming van overbelasting van het elektriciteitsnet, zijn slimme energieoplossingen in het pand geïntegreerd. Bijvoorbeeld in de vorm van een energie-eiland, een aparte ruimte met warmtepompen en een 200-kilowatt batterij waarin stroom wordt opgeslagen. ’s Nachts laadt de batterij op, als er weinig stroomverbruik is, en overdag gebruikt het IKC deze elektriciteit op de piekmomenten. Uiteraard is het gebouw voorzien van zonnepanelen. 

Bijzonder binnen

Met grote groepsruimtes, stilteruimtes, labs en buitenwerkplekken in plaats van traditionele klaslokalen en een veranda grenzend aan iedere ruimte is de binnenruimte al net zo bijzonder. De natuurlijke uitstraling draagt door het gebruik van groen en hout bij aan een fijn binnenklimaat en een behaaglijke sfeer, die de concentratie en het welzijn bevorderen.  Vanaf het terras op de eerste verdieping leidt een grote glijbaan naar de speelplaats. Meterkasten hebben glazen deuren en op sommige plaatsen is de technische installatie van het pand zichtbaar, dankzij transparante plafondplaten. Zo maken de kinderen door het zien van de werking van de warmtepompen en batterij-opslag laagdrempelig kennis met techniek. Dit was een specifieke wens van Stichting Best Onderwijs.

Best succes

Voor de realisatie van Kindcentrum Op 't Erf hebben stakeholders samen doordachte, gedurfde keuzes gemaakt, met oog voor de toekomst. Het vraagt moed om te kiezen voor een radicaal duurzame aanpak met lokaal hout. Effectieve samenwerking tussen alle betrokken partijen, van aannemer tot onderwijs- en kinderopvangorganisatie, én de gezamenlijke visie op een integrale kindvoorziening en een gezonde leeromgeving bleken een cruciale succesfactor. De kern van het proces lag echter in de hechte samenwerking tussen Stichting Best Onderwijs en Korein Kinderopvang, die samen de visie voor het integrale kindcentrum vormgaven en het concept Op 't Erf tot leven hebben gebracht. Dankzij integrale samenwerking en de efficiëntie van de gekozen bouwmethode is het kindcentrum bovendien relatief snel gerealiseerd. De daadwerkelijke bouw heeft ruim een jaar geduurd.

Meer weten over biobased bouwen en optimale samenwerking? Neem contact met ons op via info@pohv.nl. Onze experts staan klaar om je vragen te beantwoorden en mee te denken over je vraagstuk.

“We hebben hier écht iets moois neergezet. Een modern pand dat duurzaam is, technisch vooruitstrevend en gebouwd met lokale materialen.” - Wouter van Erp (Van der Horst aannemers)

Vragen of opmerkingen over dit kennisitem? Neem contact op via de helpdesk
Altijd op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen en events?Meld je aan voor de  Community of Practice
Wil je weten waar je staat in je opgave en welke vervolgstappen logisch zijn? 
Vraag een koersgesprek aan met een expert