IHP: uitbesteden of zelf doen?

Herijking van het IHP begon voor de gemeente Coevorden met een informatiebijeenkomst van Ruimte-OK. Hiermee hoopte beleidsadviseur onderwijshuisvesting Roelien Benjamins een bewuste en weloverwogen start te kunnen maken. Wat komt er kijken bij het actualiseren van een IHP? Wat komt er financieel en inhoudelijk op je af? Met welke partijen heb je te maken en wie of wat heb je nodig? De informatiebijeenkomst met zowel schoolbesturen als kinderopvang versterkte de gedachte dat je dit traject ook kunt bewandelen zonder alles in handen van een adviesbureau te leggen. 

Doe je vastgoedveldwerk: ken mens en gebouw 

Roelien: ‘Het besluit om zo veel mogelijk zelf op te pakken, betekent juist dat je het niet alleen gaat doen. Je hebt anderen nodig. Persoonlijk contact is essentieel om een goed IHP te kunnen ontwikkelen. Elkaar kennen, weten wat bij de ander speelt en waar de behoefte ligt. Het op overeenstemming gericht overleg (OOGO) met scholen hebben we dus flink opgeschaald. Van één keer per jaar naar een veel hogere frequentie in 2024 en deels 2025. Ook hebben we veel locaties bezocht.’ Je kijkt verder dan hoe de school eruitziet. Hoe warm is het er bijvoorbeeld in de zomer? Wat betekent dit voor leren en werken? Dat moet je zelf zien, voelen en meemaken. Dit vastgoedveldwerk verscherpt het gevoel van urgentie. Roelien: ‘Een half uurtje in de zomer in een lokaal op de zonzijde en je hoeft niemand nog iets uit te leggen. Werk- en leeromstandigheden in scholen lopen achter op wat elders in werksituaties acceptabel is. Dat raakt.’ 

Waar verlies het grootst is, valt het meest te winnen 

In Coevorden is het persoonlijk contact van begin af aan goed. Een belangrijk voordeel is namelijk dat de gemeente met slechts drie schoolbesturen te maken heeft, die onderling al een goede relatie hebben. Dat helpt. Maar de echte winst zit uiteindelijk in hoe je samenwerkt. Liefst laagdrempelig en eerlijk. Het mag schuren, want met een scherpe discussie hoeft niets mis te zijn. Tenslotte heeft ieder eigen ideeën en inbreng, gebaseerd op de eigen kennis en ervaring. Bij zowel de gemeente als de schoolbesturen zit veel expertise, hetgeen in combinatie met de instrumenten van Ruimte-OK de mogelijkheid biedt om samen weloverwogen keuzes te maken en prioriteiten te stellen. De instrumenten geven inzicht in de staat van gebouwen, het energieverbruik en bijvoorbeeld de kansen voor verduurzaming. Roelien: ‘Door scherp te krijgen waar het verlies het grootst is, weet je waar je het meest kunt winnen. En weet je dus precies waar je het beste mee kunt beginnen.’ 

Samen probleemeigenaar 

Door alles vanaf de start samen te bespreken, worden de risico’s en problemen van iedereen. Je voelt je gezamenlijk probleemeigenaar. Roelien: ‘Het is niet mijn geld of jouw gebouw. Het is maatschappelijk geld met een brede bedoeling: een fijne leeromgeving en goed onderwijs voor kinderen. Dat overstijgt het individuele belang. Ieder moet over de eigen grens heen kunnen en willen stappen, want je kunt nu eenmaal niet alle gebouwen tegelijk aanpakken. Daarbij blijven wetgeving en financiering beperkende factoren. Dat is jammer, want wat meer vrijheid zou de creativiteit enorm helpen. Toch blijft onze ambitie groot. Hoe geweldig is het om goede nieuwe of gerenoveerde gebouwen te kunnen realiseren. Soms stel ik mij voor dat één pand voor 100% is geworden wat we wilden, zonder concessies. Dat ene geweldige onderwijsgebouw, dat 60 jaar of nóg langer mee kan. Daar gaan we voor!’ Wat de gemeente Coevorden betreft is het ook financieel gezien meer dan verstandig om te onderzoeken wat je als gemeente en schoolbesturen zelf kunt. Roelien sluit af: ‘Ken je gebouw. Ken de mensen. En zoek elkaar actief op. Wees assertief en niet afwachtend. Samenwerking is geen bijkomstigheid, maar de sleutel tot verbetering van ons onderwijsvastgoed.’