Vier inzichten voor een razendsnelle renovatie 

Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. In 7 weken tijd een duurzame en doordachte renovatie, die qua gebouwprestaties niet onderdoet voor nieuwbouw. Wat is ervoor nodig om dit bewezen concept te laten slagen? Hoe bereid je je voor? Vragen van deelnemers aan de ScholenSafari bij de Rehobothschool in Stavenisse leveren concrete handvatten op. 

In het kader van de ScholenSafari, initiatief van MeerSchool en Schooldomein, komen zo’n 25 bezoekers op woensdag 3 juni 2026 bij elkaar bij de Rehobothschool in Stavenisse, Zeeland. Allen zijn werkzaam bij gemeenten, scholen, adviesbureaus en aannemers. Daarmee is een brede afvaardiging van stakeholders in onderwijshuisvesting vertegenwoordigd. 

Achtergrond 

De Rehobothschool is één van drie gebundelde scholen in de gemeente Tholen, die binnen zeven weken een transformatie hebben ondergaan. Een dergelijke bundeling van projecten is opgenomen in het IHP van de gemeente, als alternatief voor de gebruikelijke 1-voor-1 benadering. De renovatie van de Rehobothschool vond plaats tijdens de zomervakantie van 2025. Bijna een jaar na oplevering is de school zeer tevreden over de gebouwprestaties. Vooral het buitengewoon lage energieverbruik blijkt een positieve meevaller. Financieel gezien was de businesscase sluitend te krijgen door een bundeling van geldstromen. Zo heeft de school voor dit renovatieproject goed gebruik kunnen maken van DUMAVA-subsidie. 

Vier inzichten 

Tijdens de bijeenkomst en rondleiding kwamen grofweg vier thema’s naar voren, in de vorm van verschillende vragen over de praktische kanten van deze razendsnelle renovatie. In grote lijnen gingen de vragen over de benodigde voorbereiding, systematische aanpak, netcongestie en gebundeld aanbesteden. Dat leverde onderstaande inzichten op. 

1. Een transformatie in zeven weken vraagt haarscherpe voorbereiding. Dit vraagt om een strakke aansturing, inzet en planning van alle onderaannemers. Besluiten kunnen niet op zich laten wachten en moeten direct worden genomen. Op sommige dagen waren wel 80 personen tegelijk in het gebouw aan het werk. Een goede voorbereiding betekent ook de uitvoerende partij vroeg betrekken in het ontwerpproces. 
2. Tijdens een renovatie is het gebruikelijk dat een gebouw als één geheel wordt beschouwd. In geval van de Rehobothschool werd iedere ruimte beschouwd als een lokaal, een unit. Ook de personeelsruimte, of de entree. Deze units werden elk op een vergelijkbare wijze en volgordelijk, ofwel systematisch aangepakt. Iedere ruimte heeft een eigen installatie-unit, die afzonderlijk en vraaggestuurd kan worden ingesteld. Is het lokaal niet in gebruik? Dan gaat de verwarming en/of ventilatiefunctie uit. 

3. Net als in alle andere bouwprojecten vereist netcongestie in een vroeg stadium aandacht. In geval van de Rehobothschool bleek het mogelijk de renovatie te realiseren binnen de bestaande aansluiting. Sterker nog, het gebouw presteert op basis van daadwerkelijk energieverbruik veel beter dan mag worden verwacht. Frequente gebruiksinstructies over het correct gebruik van de installaties spelen hierin een belangrijke rol. Ook bleek het gebouw de zomerhitte van 2026 boven verwachting goed te kunnen weerstaan.

    
   'In de pauzes mogen kinderen binnenblijven, maar de meeste gaan lekker voetballen en buiten spelen. Om daarna de koelte van de school weer op te zoeken. De investering verdient zich nu al terug in extra lestijd ten opzichte van andere scholen. Het voelt bijna ongemakkelijk naar collega-scholen dat het hier nu goed geregeld is.’ 
   Corné Stout – Directeur Rehobothschool 

4. Gebundeld aanbesteden? Hoe zit het met de te contracteren partijen, als je een aannemer de opdracht geeft voor 3 projecten op dezelfde manier? Vanwege het IHP kan dit een uitdaging zijn, want daarin komen scholen meestal 1-voor-1 aan de beurt. Het is aan te raden om deze denkwijze in het IHP mee te nemen: dat je dus met drie scholen tegelijk dit traject ingaat. Bijkomend voordeel is meer integraliteit en een effectieve inzet van capaciteit en geldstromen. Partijen werken meer samen voor een optimaal eindresultaat. 

Het Programma Onderwijshuisvesting (POHV) laat zien dat er nu al kansen zijn voor een vraagbundeling over gemeenten heen. Het is niet nodig dat een gemeente zelf het wiel opnieuw gaat uitvinden. Zeker wanneer in plaats van een eenmalige tijdelijke voorziening gebruik gemaakt kan worden van een wissellocatie, pakt een bundeling van projecten positief uit. Tijdens óf buiten de zomervakantie. 

Het kan, op voorwaarde dat… 

Een dergelijke snelle en kostenefficiënte aanpak is voor veel scholen aantrekkelijk. En mogelijk. Tenminste, als voorafgaand de goede vragen worden gesteld en er wordt gewerkt aan een cultuur van wederzijds vertrouwen. Het eerlijke verhaal is dat we allemaal liefst heel snel willen, maar dat een verandering tijd én toewijding van partijen vraagt. Het begint niet met benoemen dat je sneller wilt, maar met laten zien dat je ruimte biedt om het juiste gesprek te voeren. Voor de gemeente Tholen begon dit gesprek in 2019.