We moeten het hebben over netcongestie 

Cleantech Park in Arnhem is dé plek waar vernieuwers in de energietransitie samenkomen. Om te broeden op de beste concepten en te ontdekken wat werkt. Met 141 bedrijven op 90 hectare is het een bruisende hub voor nieuwe perspectieven en ontwerpkracht. Hier ontmoetten de deelnemers van leerlab 1 elkaar, op dinsdag 14 april 2026.  

Op het Cleantec Park worden de deelnemers ontvangen door community manager Dick Klaassen van Connectr, de partij die expertise verbindt binnen én voorbij de grenzen van dit immense terrein. Versnellen van de energietransitie, dat is de missie van de stichting Connectr. Een belangrijke focus ligt hierbij op netcongestie. ‘Netcongestie is geen statisch probleem, het is een probleem van timing,’ zegt Dick. Netcongestie dien je vanaf het begin in zicht te hebben. Dan pas is het zinvol een nieuw gebouw te ontwerpen, rekening houdend met de hoeveelheid beschikbare energie.  

Wat is jouw antwoord? 

Het stellen van de juiste vragen is de eerste stap richting het vinden van passende oplossingen. Voor de deelnemers van leerlab 1, waarbij passiefbouw een kernthema is, is in deze fase antwoord op onderstaande vragen aan de orde: 

  • Heb je nagedacht over netcongestie in jouw situatie?
  • Wie moeten aan tafel zitten om de goede keuzes te maken?
  • Heb je inzicht in piekverbruik en kWmax? Dit laatste is het hoogste vermogen dat een aangesloten bedrijf in een bepaalde periode heeft afgenomen van het net.
  • Welke vragen moet je de komende tijd beantwoord krijgen? 

Heel concreet wordt uitgelegd wat deelnemers precies moet onderzoeken en wanneer je qua aansluiting wat dient aan te vragen. Heb je een grote of kleine aansluiting nodig? En wat zegt de wet? Los daarvan spelen per gemeente flinke verschillen. Wat vaak blijkt is dat de eindgebruiker geen inzicht heeft in het werkelijk verbruik van het huidige en het nieuwe gebouw, terwijl de analyse van die data leidend zou moeten zijn voor de aanvraag. Uit de praktijk blijkt dat het verbruik vaak enorm meevalt en dat de gekozen aansluiting zwaar overdreven is, gebaseerd op een enkel moment van piekverbruik. Het is zaak de vraag aan het net te nivelleren. Door bijvoorbeeld de pieken vanuit een buffer op te vangen. Hoe? 

Opwekken en opslaan 

Er zijn legio mogelijkheden en middelen, die van invloed zijn op het energieverbruik en de energievraag van een gebouw. Zo zijn zonnepanelen inmiddels niet meer weg te denken. En warmtepompen. Maar als je energie kunt opwekken, kun je het beter ook opslaan. Een van de mogelijkheden is het installeren van zogenaamde PV-TE panelen. TE staat voor thermal exchange, oftewel elk paneel is een warmtewisselaar. Deze thermische panelen worden onder zonnepanelen gemonteerd. Hierin wordt warmte opgeslagen. Deze warmte wordt benut om te komen tot een gelijkmatigere levering door de warmtepomp. Zo kan de warmtepomp ook in de nacht blijven leveren en het verbruik op piekmomenten opvangen. 

Een andere manier is de opslag van warmte -en dus energie- in water in een enorme betonnen, geïsoleerde tank onder de grond. Of uiteraard opslag in batterijen. Een batterij die levert op piekmomenten, zorgt ervoor dat je niet van het net hoeft te betrekken en dus een minder grote aansluiting nodig hebt. En diezelfde batterij kan in de zomer bijvoorbeeld laadpalen voorzien. Dit heet slim aansturen van de batterij. 

Als je je verdiept in de huidige innovaties zoals gepresenteerd op het Cleantech Park, leer je nieuwe termen kennen en ervaar je hoe alles met alles samenwerkt. Dit hele pakket moet je vervolgens op elkaar af zien te stemmen. 

Integrale visie 

Peter Bassler, leerlabmanager van Ruimte-OK: ‘Je moet het niet hebben over een warmtepomp, maar over een klimaatinstallatie. Het gaat over verwarmen én koelen, in de wetenschap dat koude niets anders is dan een specifieke vorm van warmte.’ Dit opent voor de deelnemers een hele nieuwe wereld van kennis. Hierbij is het zaak partijen om je heen te verzamelen die je vertrouwt. Want energie en netcongestie blijven voor elk project terugkomen. Peter: ‘We hebben nog niet alle antwoorden, maar deze dag op het Cleantech Park heeft absoluut een zinnige duit in de rugzak van de deelnemers gedaan!’